Namen en Nummers

Namen en Nummers

Unieke en persoonlijke dodenherdenking

Op het Kastanjeplein in de Amsterdamse Oosterparkbuurt is op 4 mei iets bijzonders gaande. Het plein is opgetuigd als rituele herdenkingsplek met een zorgvuldig geënsceneerde route langs verschillende stadia van bezinning en reflectie. Gedurende de dag komen honderden mensen langs om het ritueel te doorlopen en een intense ervaring te ondergaan. ‘Namen en Nummers’, dat als eenmalig kunstproject begon, is inmiddels een lokale traditie aan het worden.

De rituele ruimte

In het midden van het Kastanjeplein is met houten planken een grote kaart van de buurt uitgelegd. Op kleurrijke plankjes staan namen geschreven. Het zijn namen van joodse bewoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit hun huis zijn gehaald, gedeporteerd en vermoord. Op deze plek worden zij herdacht en teruggebracht naar hun straat en hun huis.

Deelnemers die de rituele ruimte binnenstappen krijgen uitleg over de procedure. Uit een monumentaal opgestelde archiefkast kiezen zij de naam van een persoon die zij ‘naar huis’ willen brengen. Aan werktafels wordt een plankje versierd, waarop de naam wordt geschreven. Het plankje met de naam wordt vervolgens in de grote plattegrond gelegd op de plek van het oorspronkelijke woonhuis. Het thuisbrengen is een ontroerend moment. De deelnemers krijgen vervolgens een kop thee aangeboden en worden uitgenodigd hun ervaringen en gedachten delen.  

             Help om de waanzinnig hoge aantallen slachtoffers te humaniseren! Doneer via onze Crowdfunding.

Namen en Nummers 4 mei Amsterdam

Waarom?

Intieme beleving

Namen en Nummers is een op maat gemaakte beleving zodat deelnemers zich kunnen identificeren met het hetgeen wordt herdacht. Bij Namen en Nummers wordt op verschillende manieren het innerlijke proces van herdenken aangesproken. Mensen krijgen de tijd om stil te staan en het gejaagde stadsleven los te laten en het ritueel in verschillende stappen te ondergaan. Hun creativiteit wordt aangesproken waardoor ze bijdragen aan een groeiend kunstwerk. Dit proces van herdenken en bezinning raakt de menselijke gevoelens als angst voor verdrukking en verlies van vrijheid.

Joodse slachtoffers Oosterparkbuurt

In 2008 krijgt kunstenares Ida van der Lee de link van Joodsmonument.nl doorgestuurd van haar buurjongen. Ida woonde 27 jaar lang op de Vrolikstraat 281-3. Ida: ‘Uit die straat zijn heel veel Joden weggevoerd. Ook in mijn huis woonden dus Joodse slachtoffers. Allemaal tijdens de holocaust weggevoerd en vermoord. Ik vond het schokkend dat ik – en bijna niemand uit de Oosterparkbuurt – dat wist. Daarin wilde ik verandering brengen.’

Bijzondere dodenherdenking Kastanjeplein

Ida ontwikkelde vervolgens het community art project Namen en Nummers. Het maken van de naambordje is een intense ervaring. Zelf de naam schrijven en je creativiteit inzetten om er iets moois van te maken geeft het gevoel dat je werkelijk iets voor de slachtoffers kunt doen. De aandacht die je eraan besteed brengt ze een heel klein beetje terug. Door het symbolisch thuisbrengen sluit je de slachtoffers in je hart. De groeicomponent van de stratenkaart is een sterk element. De kaart raakt steeds meer gevuld met namen.Het raakt deelnemers dat ze daaraan mogen meewerken. We werken toe naar volledigheid met alle gedeporteerde bewoners uit deze buurt. Hopelijk is het in 2020 klaar. 

Namen en Nummers Amsterdam

Programma

Namen en Nummers 2017

Woensdag 3 mei van 12- 17 uur Openbare workshop Kastanjeplein. 

Iedereen die een handje mee wil helpen met de voorbereidingen om het plein te transformeren in een ritueel landschap is van harte welkom. Je hoeft hiervoor niet naar de bovengenoemde bijeenkomsten te zijn geweest. We gaan de de oude naambordjes sorteren, verhalenslingers rijgen van proppen papier en die in de bomen hangen en de spoorlijn op de stoeprand tekenen. 

Donderdag 4 mei van 11 - 21 uur Herdenking Kastanjeplein, Amsterdam-Oost

  • 11:00 - 18:00 uur: het doorlopen van het ritueel  waarin joodse slachtoffers symbolisch thuisgebracht worden.
  • 18:30 - 19:30 uur: schoolkinderen presenteren verhalen "Wat als het jou overkomt?" in de Linnaeusschool, 3e Oosterparkstraat 360. 
  • 19:45 - 20:15 uur: herdenking met zang en bloemen leggen
  • 20:15 - 21:00 uur : avondvoorstelling Na Nu, waarin verhalen verteld worden van de joodse families Simons en Ritmeester. 

Vrijdag 5 mei van 18 - 21 uur Na Nu is aan U Kastanjeplein, Amsterdam-Oost

  • vrijheidsmaaltijd: zelf eten meenemen en op een tafel zetten
  • een mooi ritueel om op een leuke manier kennis te maken met buurtgenoten

Workshops naambordjes maken in april 2017

  • Donderdag 20 april van 9:30 - 11:00 uur Servicepunt Jeruzalem, Kamerlingh Onneslaan 34, Amsterdam Watergraafsmeer.  
  • Donderdag 20 april van 18 uur - 21:30 uur bij Vereniging Assadaaka, Palembangstraat 52,  1094 Amsterdam. Van 18 uur tot 19:30 uur: voor kinderen. Van 19:30 uur - 21:30 uur voor volwassenen.  

Agenda 2017 voor vrijwilligers en medewerkers

  • Zaterdag 8 april van 11 - 13 uur: informatiebijeenkomst voor nieuwe vrijwilligers in Kastanjehof, Kastanjeplein 60, 1092 LA Amsterdam.
  • Woensdag 12 april van 14 - 16 uur: training voor vrijwilligers die workshops in buurthuizen gaan geven. 
  • Vrijdag 21 april en zaterdag 22 april tussen 9 - 21 uur: diverse trainingen per team in atelier Ida van der Lee.
  • Zaterdag 6 mei van 11 - 14 uur evaluatiebijeenkomst voor alle medewerkers in het atelier van Ida van der Lee.

Schoolprogramma's 2017

  • donderdag 13 april Barbaraschool
  • woensdag 19 april: Linnaeusschool

Wie?

_MG_0002-2 - versie 2

Ida van der Lee is beeldend kunstenaar en heeft zich gespecialiseerd in rituele kunst en community art. Haar rituele kunst is een manier om op betekenisniveau te communiceren.
Ida woonde van 1985 tot 2011 in de Vrolikstraat. In haar huis woonden tot 1941 Eliazer Bas en Naatje Bas Peperwortel, ze zijn beiden in Auschwitz omgekomen. In 1999 heeft ze in de Vrolikstraat volgehangen met wasgoed. Het was haar eerst community art project, dat was toen nog niet zo gebruikelijk. Ook heeft ze de traditie van Allerzielen weer nieuw leven in geblazen. Op de Nieuwe Ooster heeft ze haar eerste editie gerealiseerd. Meer weten over Ida van der Lee en haar kunstprojecten? Kijk dan op idavanderlee.nl

Productie assistent en communicatie: Fay Boyer. Kunstenaars:Belle van Heerikhuizen, Lieke van Hoogenhuyze, Itie Langeland. Vrijwilligers: Tim van Alten, Mahwash Aziz, Esther van Bavel, Anne Berk, Eleonoor van Beusekom, Claudia van Dijk,  Caecilia van der Drift, Nini van Driel, Peter Düker, Hans Elsinga, Judith Ensel, Otto Ernst, Nina Faartoft, Saar Frieling, Ieke Ginjaar, Jeltje Gordon-Lennox, Robin ter Haar, Liz Hathway, Aad Hekker, Eyad Khamis, Ellen Kaptijn, Marella Karpe, Magdalena Koopmans, Wendela Kloosterman, Heather Kurzbauer, Yael Kurzbauer, Anita Manshanden, Simone Manuputty, Tonny van der Lee, Hanneke van der Louw, Anita Manshanden, Simone Manuputty, Daphne Meijer, Dido Mirck, Elly Overman, Lia Rijnhart, Ellen Ros, Bert Runhaar, Rita Rutten, Marike Soeterik, Harmen Snel, Hedwig Speulman, Sylvia Steenis, Jose Taekema, Hatice Tumer, Martin Verbeet, Bertine Verloop, Mayke Vullings, Corine Weerman, Bill Wei, Liesbeth Weinans.  Techniek: Robin Keek, Ko Schuurmans, Kees van Zelst.  Samenwerkingen: Amsterdams 4 en 5 mei Comité, Amsterdams Archief, Geheugen van Oost, Hebrew Groove, Holocaust Museum, Kastanjehof, Nationaal 4 en 5 mei Comité, Oorlog in mijn buurt.  Financiering: Amsterdams 4 en 5 mei Comité, Fonds voor Oost, gemeente Amsterdam (Gedeeld Verleden, Kunst en Cultuur, 4 en 5 mei) , VSBfonds, Crowdfunding voor je Buurt.  Workshops bij: Assadaaka, Kastanjehof, Servicepunt Jeruzalem, Linnaeusschool en Barbaraschool.

 

 

Foto’s

« 1 of 2 »

Latest news

IMG_4518_bewerkt-590x590

(Nederlands) Avondprogramma Nu Na

Sorry, this entry is only available in Dutch.

job-cohen-nieuwe-voorman-sociale-werkplaatsen

Photo with Job Cohen!

Kick-off meeting: Amsterdams 4 and 5 May Committee Op 15 maart kwamen werden We were invited for by the Amsterdams 4 and 5 May Committee for kick-off meeting on 15 March for the 2016 activities. The group grows each year. Have a look at their site. There are many commemorative and celebratory events.

4 mei herdenking Amsterdam

(Nederlands) Buurtcomité opgericht

Sorry, this entry is only available in Dutch.

See all our news

Contact opnemen

Address: ida[at]idavanderlee.nl
Phone: +31 (0)6 41 38 28 31

Partners

Financiële ondersteuning 2017

Schermafbeelding 2014-08-26 om 22.57.16  Schermafbeelding 2015-03-17 om 11.03.26Schermafbeelding 2016-03-11 om 16.48.22

 

Financiële ondersteuning 2012 t/m 2016

   170-002-IMPACT-logo_Rood_2   Schermafbeelding 2014-08-26 om 22.57.16 Schermafbeelding 2016-03-11 om 16.48.22               Schermafbeelding 2015-03-17 om 11.03.26